انجمن حمایپت از حقوق کودکان دردومین سالگرد زلزله بم برنامه های مختلفی را در تهران و بم تدارک
دیده است . آنچه در پی می آید گزارشی است از همایش بم ، کودکان و آینده که در تاریخ 5/10/84 از ساعت 15 الی 17 در مرکز توسعه مدیرت زندگی تهران بر گزار گردید .
در ابتدا به یاد 12000 کودک معصوم که در زلزله بم جان عزیزشان را از دست داده اند و نیز سایر کشته شده گان ، یک دقیقه سکوت اعلام شد و سپس خانم مسعوده مشایخ مدیر عامل انجمن ، ضمن خوشامد گویی به حضار به اختصار فعالیت های انجام شده در بم را تشریح کرد . وی بابیان و تاکید بر این نکته که اساسی ترین کار و رسالت انجمن ، گسترش فرهنگ حمایت از حقوق کودکان است از به همراه داشتن نماد یا شی مشخص توسط اعضا جهت آگاهی و پیوند افراد دیگربا انجمن وجلب توجه مخاطبان به مقوله حقوق کودک وباور آن ، به عنوان یکی از راههای تحقق این مهم یاد کرد . ایشان در این راستا با نشان دادن دستبندی از جنس سیلیکون از همگی برای تهیه این دستبند به عنوان نشانه و نماد انجمن دعوت به عمل آورد . سپس فیلمی از خرابه های شهر بم و کودکان آن خطه پخش شد . در ادامه آقای بهرام رحیمی ضمن بیان خاطره ای غم انگیز از ایام فعالیت خود در بم ، قطعه شعری را که در زمان فعالیت خود در بم سروده بود قرائت کرد پس از آن جهت تبیین فعالیتهای انجام شده و بررسی نیازها ومشکلات کنونی کودکان بم میزگردی با حضورخانمها عزیز پناه ، صادق پور ، هومین فر و آقایان دکتر فریبرز رئیس دانا ، فرشید یزدانی برگزار گردید .
آقای یزدانی با بیان این مطلب که ایران جزء 10 کشور حادثه خیز جهان است به تجربه سنگین زلزله بم و غم سنگینی که در تاریخ به یادگارخواهد ماند ، اشاره کرد وخاطر نشان ساخت جهت انعکاس وتبادل تجارب ، دانسته ها و دست یافته های کار با کودکان در این گونه حوادث ، بررسی سودمندتر و توجه به مقوله کودک و آینده با حضور گروههای مختلف و صرف وقت بیشتر جلساتی در شهر بم برگزار شده و خواهد شد .
پس از آن خانم صادق پور اظهار داشت :
کمیته حمایت پایدار از کودک و خانواده در ابتدا به دنبال فراخوان موسسه مادران امروز و برپایی گردهمائی با حضور چند سازمان غیر دولتی و تشکیل کمیته های کاری و انجام فعالیت در دو بخش تهران و بم شروع به کار نمود و در بیمارستانها و اقامتگاههای کودکان به ارائه خدمات لازم پرداخت و با بازدید به منظور نیازسنجی ، برگزاری جلسات و کارگاههای مختلف آموزشی در زمینه بازیهای خلاق فکری و سنتی ، آشنائی با مراحل رشد ، کاهش اضطراب و خشم ، توانمند سازی ، انجام مشاوره های حضوری و تلفنی به صورت فردی و گروهی ، اجرای طرحهایی با کمک و مشارکت سازمانهای خارجی و همکاری با نهادهای دولتی و غیردولتی داخلی و همچنین تاسیس مهدکودکی در بم و ... به فعالیتهای کمیته وسعت بخشید .
در ادامه خانم هومین فر با اشاره به انجام پروژه پژوهشی به مدت یکسال ونیم و نیز پیگیری روند بازسازی برای بازسازی کلان بم خاطر نشان کرد :
کودکان بم از نظر بهداشت جسم و روان در معرض تهدید هستند و نگاه از زاویه روانشناسی با توجه به رویکرد توسعه به این قضیه مهم است .
آلودگی شهر، از بین رفتن شبکه های اجتماعی ، عدم وجود مراکز تفریحی در شهر ، عدم امنیت ، سیر قهقرایی کیفیت آموزش در مدارس ، آسیب های اجتماعی ، اعتیاد ، بی کاری شدید ، عدم حمایت و کنترلهای اجتماعی ، نا امنی در شهر ، بزهکاری و ضربه های شدید روحی و روانی به کودکان و ... از جمله موارد تهدید کننده محسوب می گردد . برای ارزیابی دیدگاه خانوارهای شهری و روستایی ساکن در بم ، ضمن جمع آوری اطلاعات و مصاحبه با افراد ، نشان می دهد که ، در روستاها به سبب وجود سرمایه های اجتماعی دیدگاه روشنتری در مقایسه با خانواده های شهری وجود دارد . به جهت هرج و مرج و وجود مشکلات متعدد در شهر آینده روشنی را رقم نمی زند ، آنها معتقد هستند ضربه به روابط اجتماعی ، کودکان را تهدید می کندو بسیاری از خانواده ها برای بازسازی روابط تلاش می کنند ؛آنان در این خصوص به باروری و زایمان روی آورده اند .وی گفت :
هر عامل بحرانی ، تهدیدی جدی برای توسعه است . به علت توجه جوامع بین المللی به بم و حضور و توجه ویژه یNGO ها سطح آگاهی نسبت به گذشته ارتقاء یافته و فرآیند مشارکت نیز سیر صعودی داشت .
سپس آقای دکتر رئیس دانا گفت :
بروز حوادثی مانند زلزله سبب برانگیختن عواطف انسانی و موج احساسات مردمی خواهد شد . با مشاهده صحنه های غم انگیز افراد به طور جدی با واقعه پیوند می یابند و پیوندهای عاطفی و نوع دوستی برقرار می شود . در این گونه رخدادها اشتراک عمل جایگزین رقابت خواهد شد و کار بازسازی و مرمت نیز بیشتر در حوزه های اجتماعی مطرح خواهد بود . وی ضمن ارائه یک تحقیق اظهار داشت انتخاب ، اصلی ترین کار مسئولین در رده های بالا است اما استراتژی یکسان در رده های بالا وجود ندارد و این درحالی است که مسئولین محلی به بهترین وجه در این واقعه یاری رساندند .وی لزوم تشکیل ستاد معین از نیروهای موجود در هر شهر ، حضور کارساز علاقه مندان از سراسر دنیا ، انتقال تجربیات ، اقدام و رسیدگی ضربتی در خصوص حادثه دیدگان ، تعیین اولویتها ، سازمان دهی ویژه کمکهای مالی ، استفاده شایسته از نام دوستان و یاران خوب همچون سرکار خانم شیرین عبادی ، اراده ، باور و همکاری افراد و گروهها را از عوامل موثر در پیشبرد خدمات و کمک رسانی در این مواقع دانست .
سپس خانم عزیز پناه تصریح کرد :
لازم است قبل از فراموشی ، تجارب را به صورت برنامه درآوریم و کارها نیز تداوم داشته باشد .
وی گفت : برای اولین بار شاهد شکل گیری یک کار گروهی به معنای واقعی بودیم و توانستیم با تشکیل تیم و همکاری آنها با نهادهای بین المللی ، دولتی و غیردولتی تاثیر به سزایی در روند کمک رسانی داشته باشیم و اثرات مثبتی در روحیه زنان و مردان و گروههای مختلف سنی بگذاریم . هم اکنون فضای آموزشی کافی نیست ، وجود اختلافاتی مانند ازدواج زودرس نیازمند توجه است . کمک به بهبود وضعیت روان مردم و کودکان حائز اهمیت است به خصوص که قشر کودک ، نمونه کاری و نقطه توجه ما می باشد . زندگی اسفبار ، کودکان بم را تهدید می کند که نیازمند تامل است ایشان در ادامه اعلام کرد که سازمانهای غیردولتی بارها امتحان خود را پس داده اند ، برآیند کارهای داوطلبانه مثبت ارزیابی شده و عمل آنها گواهی بر صدق کلام می باشد پس لزوم شرکت دادن نهادهای غیردولتی نه فقط در امور اجرائی بلکه در بعد برنامه ریزی شایان توجه و حائز اهمیت است . وی پیشنهاد کرد با توجه به بروز حوادث مختلف در کشور ضمن تدوین طرح و برنامه ، سهم کودکان را به طور جداگانه در نظر گیریم .
سپس خانم شیرین عبادی به عنوان سخنران مهمان به جایگاه دعوت شد . وی بیان داشت :
یکبار دیگر یاد گرفتیم با یکدیگر چگونه کار کنیم چرا که خلاء آن در فرهنگ ما به کرات مشاهده می شود وی گفت مهمترین دست آورد حادثه تلخ زلزله ، مشق دموکراسی بود . خانم عبادی با تقسیم بندی مشارکت در دو بعد اجراء و تصمیم گیری اعلام نمود : ما می توانیم در کنار دولت با حفظ استقلال خود ، تجربه و تخصص خود را در اختیار ارگانهای دولتی قرار دهیم و در تصمیم گیری ها نیز شریک باشیم چرا که مشارکت در اجراء ، از ابتداء تاریخ وجود داشته و اکنون مقوله تصمیم گیری بسیار مهم می باشد . بدون مشارکت جامعه مدنی حل بحرانهای اجتماعی ازجمله بزهکاری کودکان ،اعتیاد و غیره امکان پذیر نیست . در پایان مراسم مدیرعامل انجمن با حضور خانم عبادی از یاران فعال انجمن در بم با اهداء لوح تقدیر قدردانی نمودند .
فرناز نامدار