اكرم سلح جو
مقدمه
کمیته جنوب خراسان در اثر یک حادثه طبیعی ، پس از زلزله ١٣٧٦ در روستاهای اطراف بیرجند ، شروع به فعالیت کرد . در ابتدا وظیفه ی این کمیته التیام بخشیدن به آلام و نیازهای اولیه انسان های آسیب دیده از زلزله بود ، اما در اثناء کار به تدریج با مشکلات اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی مردم منطقه رو به رو شد و این گونه انجمن حمایت از حقوق کودکان برای مشکلات و کمبودهای اساسی و ارتقاء سطح زندگی کودکان این منطقه و برای جلوگیری از آسیب های اجتماعی و مهاجرت بی رویه روستائیان به شهرها که نهایتاً به کودکان خیابانی در شهرهای بزرگ منجرمی شود و با توجه به الویت نیازها ، تلاش و کوشش پی گیرو برنامه ریزی شده ای را آغاز کرد و به فعالیت های ریشه ای و بنیادی فرهنگی و آموزشی خود در منطقه جنوب خراسان ادامه داد .
فعالیت این کمیته در چند زمینه به شرح زیر می باشد :
١- راه اندازی روستا مهدها
چون در حادثه ی زلزله و نظایر آن بیشترین آسیب پذیری به روح و جسم کودکان وارد می شود ، برای حفظ و حمایت آنان از فشارهای وارده ، اعضای جنوب خراسان در ابتدا دو چادر برپا کردند ، یکی برای کودکان و یکی برای مادرانی که آسیب زیادی در اثر از دست دادن کودکان و بستگانشان دیده بودند و با انواع بازی و سرگرمی با کودکان و آموزش به حفظ روحیه مادران کوشش نمودند .
این چادرها مبنا و سرفصل ایجاد و راه اندازی روستا مهدها و ارتباط بیشتر با اولیاء کودکان ، شوراهای روستا و مسئولین بهزیستی و آموزشی منطقه شد . با کمک های مردمی اعضای پروژه توانستند به فعالیت های خود در پیشبرد اهداف انجمن درروستا های جنوب خراسان ادامه دهند . در این مدت حدود ٩ روستا مهد تجهیز و راه اندازی شده است . فعالیت های مستمری که از ابتدا تا کنون در روستا مهد ها صورت می گیرد به شرح زیر می باشد :
- آموزش دوره های متعدد مربیگری در سازمان بهزیستی و دانشگاه پیام نور شهرستان قاین
- تماس مداوم روزانه با مربیان روستا مهد در جهت اطلاع داشتن از شیوه ی عملکرد و فعالیت آنان و ارائه راهنمایی و راهکارهای لازم به آنان در جهت ارتقاء سطح دانش رفتار با کودکان مهدها
- حضور حداقل دو بار در سال اعضای پروژه در منطقه برای ایجاد ارتباط بیشتر با مردم و مسئولین دولتی و شوراهای روستایی در جهت ارتقاء آگاهی و توسعه ی فرهنگی منطقه
- حضور در روستا مهدها در جهت ارزشیابی و بهبود هر چه بیشتر کارکرد مربیان به صورت ارائه جزوات و کتاب های مفید آموزشی برای بازی و ایجاد خلاقیت در کودکان
٢- فرهنگسرای اسفدن
فرهنگسرای اسفدن در سال ١٣٧٩ در روستای اسفدن با کمک های مردمی به بهره برداری رسید . فضای فرهنگسرا شامل ، مخزن کتاب ، سالن مطالعه ، سالن سمعی – بصری ، کلاس آموزش ، اتاق مدیریت و فضای سبز محوطه ی بیرون می باشد . در حال حاضر بیش از ٤ هزار جلد کتاب در کتابخانه وجود دارد که درسال ١٣٨٤ ، ٦٣٠٠ جلد کتاب توسط کودکان ، نوجوانان و اهالی منطقه ، به امانت گرفته شده است . همچنین فضای سبز محوطه ی بیرون با استقبال زیاد کودکان و نوجوانان روستاهای منطقه رو به رو شده است و این امر با توجه به وضعیت خشکی آب و هوای منطقه برای روستاهای اطراف جالب توجه می باشد .
فعالیت های فرهنگی فرهنگسرا به صورت :
- اشاعه فرهنگ کتاب خوانی در بین کودکان ، نوجوانان و مردم که یکی از پایه های اساسی توسعه ی فرهنگی در روستاها می باشد .
- برگزاری کلاس های آموزشی و هنری به طور مداوم و مرتب شامل دروس قرآن ، نقاشی ، خطاطی ، گلسازی ، قصه خوانی ، سرود و تقویتی در رشته های زبان انگلیسی و ریاضی و نیز ورزش مانند شطرنج ، فوتبال و ...
- برگزاری سخنرانی ماهانه روانشناسی بهداشت خانواده و تربیت فرزند و آشنایی با
پیمان نامه جهانی حقوق کودک توسط اساتید دانشگاه پیام نور
- برگزاری جشن ها و سخنرانی هایی درمناسبت های ویژه مانند عید نوروز ، روزجهانی کودک ، روز درختکاری ، هفته کتاب ، جشن های مذهبی و ...
- استفاده از کلیه تجهیزات و امکانات فرهنگسرا توسط کودکان و نوجوانان روستاهای اقماری منطقه
- بردن کودکان و نوجوانان به اردو های تفریحی و پژوهشی مانند بازدید از مکان های تاریخی بیرجند و شهر های اطراف
- در سوم فروردین هر سال گروهی از متخصصین از اهالی منطقه جنوب خراسان که در سراسر ایران به فعالیتی مشغول هستند، در فرهنگسرا جمع می شوند و ارزشیابی فعالیت ها و برنامه های سال گذشته را انجام می دهند و در ضمن به امید اینکه آنان همکاری های بیشترمالی و فرهنگی داشته باشند ، با روح فعالیت های انجمن آشنا می شوند .
٣- آموزشیاری
آموزشیاری ، دانش آموزانی را شامل می شود که نیاز به کمک های مردمی دارند تا آنان را در پرداخت شهریه خوابگاه های روستایی حمایت کنند . همچنین اعضای کمیته با کمک های مالی مردمی به تجهیز خوابگاه ها می پردازند که شامل : تجهیزات سرویس های بهداشتی و محل خواب دانش آموزان که فاقد لوازم خواب مرتب می باشد.
فعالیت های سال گذشته توسط اعضای پروژه :
- دو بار سفر به منطقه در اردیبهشت و مهر ١٣٨٤ برای ایجاد ارتباط بیشتر با مردم ، مسئولین دولتی و شوراهای روستایی در جهت ارتقاء آگاهی و توسعه ی فرهنگی
- افتتاح دو روستا مهد در روستاهای محمد آباد علم و زهان
- بازدید از روستا مهدها در جهت اطلاع داشتن از چگونگی عملکرد و فعالیت های کار با کودکان
- ارائه جزوات و کتاب های آموزشی برای کودکان و مربیان روستا مهد
- برگزاری و برنامه ریزی جشن روز جهانی کودک در فرهنگسرای اسفدن
- ملاقات با مسئولین نهاد های دولتی ( فرماندار ، رئیس آموزش و پرورش ، مدیرکانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان ، رئیس بهزیستی ) شهرستان قاین وهمچنین رئیس شورای شهرستان قاین و تنی چند از کارکنان دولتی در جهت پیشبرد اهداف انجمن و پروژه
- توزیع سه بار لباس و کتاب ، لوازم التحریر و لوازم بازی بین ٥٤٨ کودک و نوجوان تحت پوشش پروژه
- پرداخت شهریه ماهانه به مربیان در جهت پشتیبانی مالی ١٠ کودک بی بضاعت درهر روستا مهد
- شرکت در جلسه ای در شورای شهرستان قاین با حضور تنی چند از اعضای شورای شهر ، رئیس بهزیستی و چند تن از معتمدین شهرستان قاین ، جهت جلب کمک های مالی اهالی منطقه
- حضور اعضای کمیته در اردبهشت ماه هر سال در منطقه به مناسبت سالگرد زلزله
برنامه های آینده پروژه :
- راه اندازی طرح آموزش از راه دور برای کودکان و نوجوانان منطقه که باعث می شود کودکان و نوجوانان بیشتری از طرح آموزش برای همه استفاده کنند .
- راه اندازی کارگاه سفالگری در فرهنگسرای اسفدن
- حصارکشی محوطه بیرون فرهنگسرای اسفدن برای بازی کودکان و نوجوانان
- طرح آموزش مکاتبه ای مهارت های زندگی برای دانش آموزان تحت پوشش که هدف آن توانمند سازی و سازگاری کودکان و نوجوانان با زندگی است .
- تجهیز روستا مهد ها در سطح برابر با مهد کودک ها شهری
- روستا مهد سازی
برای ادامه مستمر فعالیت ، این پروژه احتیاج به کمک های مردمی دارد ، زیرا که کمک های مالی به کودکان و نوجوانان منطقه در جهت ارتقاء سطح فرهنگی آنان و حضور آشکار آنان در سر کلاس های درس و روستا مهد ها و فرهنگسرا می باشد و باعث می شود
با پوششی بر تن و کفشی بر پا در کلاس درس و مهد حضور پیدا کنند در غیر اینصورت آنان با یک دمپایی نیمه رها شده در کلاس درس
یا مهد حضور پیدا نمی کنند و یا اصلاٌ حضور ندارند .به جهت فقر دامنگیر جامعه ی روستایی است که روستاییان کودک خود را برای به دست آوردن لقمه ای نان به صحرا به دنبال گاو و گوسفند می فرستند و با تأمین های مالی کودکان و نوجوانان روستایی وحمایت های خانواده های آنان ، باعث می شویم که کودکان و نوجوانان در محل های آموزشی حضور فعال داشته باشند .
تمام فعالیت های ذکر شده را با حضور آشکار و آموزش به زبان مردم روستا می توان آنان را با حقوق کودکانشان آشنا کرد و اعضای این کمیته در کنار مردم روستا به راه فرهنگی خود ادامه می دهند .
این پروژه نیاز مند حمایت و کمک های مالی و مردمی در زمینه های زیر است :
- تهیه دستگاه های کامپیوتر برای برنامه آموزش از راه دور و برگزاری کلاس های آموزش کامپیوتر در فرهنگسرای اسفدن
- بودجه تجهیزات کارگاه سفال
- حصارکشی محوطه ی فرهنگسرا برای بازی کودکان
- تهیه لوازم بازی و ورزشی برای کودکان روستا مهد ها و فرهنگسرا
- پشتیبانی مالی از کودکانی که در فقر اقتصادی خانواده به سر می برند و نمی توانند در روستا مهد ها حضور یابند .
- آموزشیاری دانش آموزان خوابگاه ها که قادر به پرداخت شهریه خوابگاه ها نیستند ودر نهایت باعث محرومیت آنان از تحصیل
می شود .
- تجهیز سرویس های بهداشتی و ناهارخوری و آشپز خانه بهداشتی خوابگاه ها
- بودجه روستا مهد سازی
