گزارش: زهره دريغ گفتار
فرقي نميكند نامشان چه باشد همگي آنان در موضوع كودك بودن و كار مشتركند نظير ۲۴۶ميليون ديگر كودكان كار در جهان، همگي نياز به آن دارند آنان را دريابيم.
كوچههاي پامنار هر روز نظارهگر كودكاني است كه تجارب سالهاي آينده را از كودكي بر دستها و شانههاي كوچك خود تجربه ميكنند و پيش از آنكه روزهاي شاد كودكي را بگذرانند رنج كار سخت را بر بازوان خود تحمل ميكنند.
هيچكدام از آنها بيش از ۱۵سال ندارند اما در بازوان نحيف هر كدام تجربه كارهاي سخت در برابر مزدي اندك حكايت از دشواري تامين معيشت دارد.
باربري بيشترين كاري است كه كودكان كار در محله پامنار آن را تجربه كردهاند. كودكاني از خانوادههاي مهاجر كه به قصد تامين معاش راهي خيابان- هاي پرازدحام به همراه پدران خود هستند.
تابستان فصل كار براي آنهاست.اغلب آنها در بازار به همراه پدران خود در كار دشوار حمل بار مشاركت دارند و چه بسا بسياري از آنها در همياري به پدر حتي دستمزدي هم دريافت نميكنند.
برخي از آنها در كارگاههاي توليدي كوچك به ازاي ۱۲ساعت كار فقط ۳۰ الي ۴۰هزار تومان دستمزد در يافت ميكنند و براي آنان قانون كار، قانوني بيگانه است.
ايراني و افغاني تفاوتي نميكند كودك هستند و برخلاف قانونهاي نوشته و نانوشته شده دشواري روزهاي سخت بزرگي را، تجربه ميكنند.
صادق ۱۱سال سن دارد و در كلاس پنجم دبستان تحصيل ميكند.بيش از يكسال است كه از ايلام به همراه خانواده خود به تهران مهاجرت كرده است.كودكي پر استعداد و علاقمند به تاريخ، ادبيات و علوم اما تاريخ براي او رنج پدرانش ،ادبيات سرودههاي اين رنج و علوم از كودكي نحيف سخن ميگويد كه جسم پر تلاشش در برابر كاري دشوار و سوءتغذيه، رنجور است.
برزو ۱۵سال دارد سال اول دبيرستان است و نظير ديگر كودكان كار در محله پامنار بيش از چهار سال است كه از ايلام مهاجرت كرده. پس از اتمام ساعت مدرسه تا بعدازظهر كار ميكند. باربري به همراه پدر تا اندكي از رنج او بكاهد بدون آنكه مزدي دريافت كند.
فرهاد ۱۵سال دارد و سال دوم دبيرستان است. بعدازظهرهابه همراه پدر باربري ميكند.او هم نظير ديگران از ايلام آمده است و روزهاي سخت را نظير ديگر كودكان كار تجربه ميكند. پدرش روزانه ۲الي سه هزار تومان درآمد دارد و او براي كمك به پدر همراهش ميشود بدون اينكه درآمدي جداگانه داشته باشد.
برادر فرهاد هم در پاييز و زمستان كه فصل مدرسه است به كمك او ميآيد تا در كنار هم از سنگيني بار پدر بكاهند.او تابستان در كارگاههاي خياطي از ۸صبح تا ۸شب در برابر ۴۰هزار تومان درآمد، كار ميكند.
نامشان تفاوتي نميكند. همگي مهاجر هستند و در كودكي و كار طاقت فرسا مشتركند.
به گفته يك كارشناس آسيبهاي اجتماعي، كودكان كار به طور عام در سنين ۱۰تا ۱۵سال هستند و چه بسيارند كودكاني كه پيش از اين سنين هم به كار دشوار ميپردازند.
"داور شيخاوندي" در خصوص كودكان كار ميافزايد:حدود يك ميليون كودك در ايران كار ميكنند و اين در حالي است كه در ماده " " ۷۹قانون كار و در مقاولهنامه " " ۱۳۸سازمان بينالمللي كار بر منع كار كودكان تاكيد شده است.
وي گفت : سازمان بينالمللي كار، كار كودكان را پس از سن ۱۵سالگي ميپذيرد اما پيش از اين سن مورد قبول اين سازمان نيست.
وي كه نيز استاد دانشگاه است در ادامه ميگويد: كودكان كار به طورعام در كار خشت فعاليت ميكنند و برخي از آنها هم در ياري به پدر خانواده مزدي ،دريافت نميكنند.
شيخاوندي يادآور ميشود، بيشتر اين كودكان با آگاهي سرپرست خانوار در جاي معيني به فعاليت اقتصادي ميپردازند و برخي از اين كودكان هم در خيابانها براي كسب درآمد، گدايي پيشه ميكنند.
وي تاكيد كرد: متاسفانه با وجود تعهد به ميثاقهاي بينالمللي هنوز نهادي كه حمايت از كودكان را بر عهده گيرد، در كشور فعاليت نميكند.
شيخاوندي معتقد است، در صورتي كه نتوان از اين كودكان حمايتهاي همه جانبه كرد در آينده بسياري از آنان در آينده نه چندان دور در صف مجرمان جامعه و يا به عبارتي در صف باجگيران جامعه قرار ميگيرند و بهتر است هزينهاي كه در آينده براي مقابله با جرم در نظر گرفته ميشود امروز براي باسواد شدن و ديگر حمايتهاي اجتماعي كودكان ياد شده، صرف شود.
برخي سازمانهاي غيردولتي هم اكنون با دريافت كمكهاي مردمي از تعداد اندكي از اين كودكان حمايت ميكنند و با پرداخت بخشي از هزينه تحصيل آنان خانوادهها را به ادامه تحصيل كودكانشان، ترغيب ميكنند.
شيخاوندي اظهار داشت :نبود فضاي زيستي مناسب براي بسياري از خانواده -ها سبب ميشود كه كودكان ياد شده در خيابانها پايدار بمانند وبااشتغالي كاذب نظير فروش گل، فال،آدامس و روزنامه كسب درآمد كنند.
سازمانهاي غيردولتي بر اين باورند كه حمايتهاي همه جانبه برخي از نهادهاي دولتي ميتواند زمينه فعاليت آنان را براي اين دسته از كودكان افزايش دهد به طوري كه فعاليت مدارس در زمينه آموزش و پركردن اوقات فراغت در ساعات تعطيلي بعدازظهر، كودكان را ترغيب به ادامه تحصيل و خروج آنان از خيابان خواهد كرد.
منبع : ايرنا
