منبع : اعتماد ملي
كايلاش ستيارتي، فعال كار كودك و نامزد جايزه صلح نوبل در گفتوگوي اختصاصي با اعتماد ملي: نجات 218 ميليون كودك كار به همكاري جهاني نياز دارد - عليرضا شمس لاهيجاني

جنبش جهاني ، بزرگترين جنبش مبارزه با كار كودك در جهان است كه با شعار »از استثمار تا آموزش« از سال 98 ميلادي مشغول فعاليت است. اين جنبش پر از عشق و اميد، كار خود را بيشتر روي نجات كودكان كار و آموزش آنها متمركز كرده است و در اين راه از هيچ كوششي دريغ نميكند. رهبر اين جنبش فردي هندي با نام كايلاش ستيارتي است كه زندگي خود را وقف مبارزه با كار كودك كرده است. وي امسال نامزد جايزه صلح نوبل است. او مردي مصمم، با اراده، با قدرت رهبري فوقالعاده و آزادي خواه است. همچنين وي رئيس برنامه جهاني آموزش براي همه نيز است.به مناسبت روز جهاني مبارزه با كار كودك، با او مصاحبهاي انجام دادهايم.
از ديدگاه شما و عطگضث فضضكفپ كار كودك به چه معناست*
از ديدگاه ما، كار كودك هرگونه فعاليت اقتصادي و يا كاري است كه با آموزش كودك تداخل پيدا ميكند و همچنين از نظر ذهني، فيزيكي و يا اجتماعي و اخلاقي براي كودكان، خطرناك و آسيب رسان باشد. برخي از كودكان در فعاليتهاي سبك مشاركت ميكنند كه به نظر قابل قبول ميآيد و جنبه استثماري ندارد و در گروه فوق قرار نميگيرند و به كودك اجازه ميدهد كه زمان و فضاي كافي براي رشد، آموختن و توسعه ظرفيت خود داشته باشد.
ما در حال حاضر چه تعداد كودك كار در سطح جهان داريم*
بر حسب آخرين گزارش سازمان بينالمللي كار بيش از 218 ميليون كودك كار در حال حاضر در جهان وجود دارند.
اين جنبش و اولين حركتها از كجا شروع شد*
جنبش عطگضث فضضكفپ با يك سلسله راهپيمايي از 17 ژانويه 1998 با پيام هزاران نفر از مردم جهان، عليه كار كودك آغاز شد. اين راه پيمايي در نهايت در كنفرانس سازمان بينالمللي كار در ژنو به نتيجه رسيد و در طرح مقاولهنامه امحاي بدترين اشكال كار كودك انعكاس پيدا كرد. امروزه عطگضث فضضكفپ بزرگترين ابتكار جامعه مدني در سراسر جهان عليه استثمار كودكان است كه با شبكهاي با بيش از 2000 همكار در 144 كشور جهان شامل سازمانهاي غيردولتي، فعالان حقوق كودك، سازمانهاي جامعه مدني، اتحاديههاي تجاري، اتحاديه معلمان و ديگر گروهها و افراد مرتبط است.
انگيزه شما در فعاليت در زمينه كار كودك و به طور كلي مسائل حقوق كودكان چيست*
در اولين روز تحصيلم در مدرسه، متوجه شدم كه يك بچه به سن من، در حال كار روي راهرو مدرسه بود. او مرا به اين فكر وادار كرد كه چرا من تحصيل كنم و او كار. آن آغاز كار بود.
در زمينه كار كودك، چه تعداد كنوانسيون داريم*آيا همه آنها لازمالاجرا هستند و اجرا ميشوند*
ما تعدادي اسناد بينالمللي داريمأ از كنوانسيون حقوق كودك گرفته تا مقاولهنامههاي 138 و 182. سازمان بينالمللي كار مشخصا اين حق كه كودكان كار بايد در مقابل فعاليتهاي استثماري اقتصادي حمايت شوند را تشريح ميكند.
مقاولهنامه 182 چيست*
اين سند از دولتهاي عضو ميخواهد كه سريعا در جهت امحاي بدترين و مضرترين اشكال كار كودك مانند: بردگي، فحشا، پورنوگرافي، قاچاق كودكان، كودك سرباز و هرگونه كاري كه به رفاه جسمي، روحي و ذهني آنان صدمه ميزند، قدم بردارند. از زمان تصويب قاطع آن در 1999، 154 كشور به آن ملحق شدند كه در تاريخ معاهدات كم نظير است.
شما در هندوستان، چه كارهايي در زمينه امحاي كار كودك انجام دادهايد*
)ؤإإ( قضفكطقؤ كضعطضإ قضكعطضإ ، شاخه هندي جنبش از 1980 شروع به فعاليت كرد. زماني كه هيچ آگاهي در اين زمينه وجود نداشت. ما روي نجات 69 هزار كودك از دست كارفرمايان كار كردهايم. ؤإإ مراكز اصلاح و تربيت براي آموزش و مهارت براي دختران و پسران كار فراهم كرده، همچنين بيش از صد دهكده دوستدار كودك در هندوستان ايجاد كرده كه در آنها كودك كار وجود ندارد و در آنها تمام بچهها به مدرسه ميروند. در هندوستان نزديك به 60 ميليون كودك كار وجود دارد كه با مشكلي در اين مقياس به اعتقاد من بايد با داشتن راهبرد مناسب مبارزه كرد، كه با اعمال نجات، اسكان و اصلاح بايد دست در دست در سطح ملي و بينالمللي براي حمايت از فعاليتهاي عليه كار كودك كار شود. ما مردم را از همه بخشهاي جامعه براي گسترش مبارزات و افزايش آگاهي بسيج ميكنيم و همچنين سعي ميكنيم كه بخشهاي صنعت و بازرگاني را به روي مساله كار كودك و تجارت مبتني بر اخلاق حساس كنيم.
تا آنجايي كه من ميدانم، شما در مبارزات خود مورد حمله قرار گرفته و زخمي شدهايد. براي مثال زماني كه ميخواستيد دختر بچهها را از كار در سيرك نجات دهيد. با اين وجود، چرا به اين كوششها ادامه ميدهيد*
بلي، آخرين مثال سيرك بزرگ رومي بود، كه صاحب آن با اسلحه به سر من زد. ما رفته بوديم بچهها را نجات دهيم، اين حمله علني بود و در حضور رسانهها و كارگزاران دولت اتفاق افتاد. اين اولين و آخرين نبود. كوششهاي متعددي در طول زندگي من بوده كه من از آنها به طور معجزه آسايي فرار كردم. كارخانه فرش بافي، كارخانه كوره آجرپزي و بسياري ديگر. همچنين من دو نفر از همكارانم را در مبارزه براي امحاي كار كودك از دست داده ام، هردو در زمان عمليات نجات از بين رفتند.
شما آينده جنبش خود و ديگر جنبشها را چگونه ميبينيد*
نياز زمان ما، جهاني شدن با چهره انساني و شفقت است، بخصوص در جهت حمايت از كودكان. برخي از حقوق بنيادين براي حمايت از كودكان بايد ضمانت داشته باشد و جنبشهاي حقوق كودك بايد تغييرات فوري را براي تحقق حقوق كودكان فراهم كنند. ما چندين فعاليت بينالمللي را شامل راهپيمايي به طول 80 هزار كيلومتر عليه كار كودك در 103 كشور جهان در سال 1998 و همچنين برگزاري هرساله هفته اقدام جهاني براي آموزش را در پرونده خود داريم. در حال حاضر ما در حال سازماندهي جنبش صلح براي كودكان هستيم. عطگضث فضضكفپ بايد حلقه كار كودك، فقر، بي سوادي و تبعيض را كه نسل به نسل تكرار ميشود، شكسته و حقوق كودكان و صلح را در هم آميزد. بدون صلح رعايت حقوق همه جانبه كودكان غير ممكن است. بدون شك بنيان با ؤبات اجتماعي، سياسي، اقتصادي و فرهنگي اهداف امحا كار كودك، آموزش براي همه، از بين رفتن فقر غير قابل دسترس است. براي خلق جهان شايسته براي كودكان، كوشش جهاني بايد پيريزي شود و با استمرار، تغييرات گستردهاي را براي نسلي از كودكان فراهم آورد.
برخي از كودكان از طرف خانواده خود و براي بهبود وضعيت اقتصادي، مجبور به كار ميشوند. اگر آنها كار نكنند، خانواده آنها دچار مشكلات جدي خواهد شد. شما در اين زمينه چه پيشنهادي داريد*
نهتنها در هند بلكه در بسياري از كشورهاي در حال توسعه كودكان كار از خانوادههايي هستند كه والدين آنها كار رسمي ندارند يا بيكارند.
بسياري از مطالعات نشان ميدهد، كه دستمزد كودكان سهم اندكي در درآمد خانواده دارد. كودكان كار ميكنند، ولي والدين بيكارند. كساني كه بچهها را استخدام ميكنند، به لحاظ دستمزد ارزان آنها، اين كار را انجام ميدهند. علاوه بر آن به طور مشخا تعداد زيادي از بچهها در نيروي كار باعث كاهش دستمزد بزرگترها شدند و قدرت چانه زني آنها را كاهش دادند، اين مسووليت دولتها و جامعه بينالمللي است كه برنامههايي را براي از بين بردن آؤار منفي بازداشتن بچهها از كار كودك در خانوادههاي فقير اجرا كنند.
چه عواملي مهمترين مساله براي كار كودكاند* اقتصادي يا فرهنگي*
تلفيقي از هردو آنها، در حالي كه غيرقابل انكار است كه در واقع كار كودكان بيشتر ناشي از فقر است ولي تنها دليل نيست، يا به اندازهاي كه بسياري از مردم فكر ميكنند، نيست. كودكان جايگزين افراد بزرگ در بازار كار ميشوند و دستمزد پايين ميگيرند. در هندوستان 60 ميليون كودك كار وجود دارد، در حالي كه همين تعداد فرد بيكار نيز هست. مطالعات اخير نشان ميدهد كه فقر بعنوان علت اصلي كار كودك مورد سوال است، عوامل ديگر بويژه شكست سيستم آموزش به طور برابر در ايجاد كار كودك مهم است.
آيا فكر ميكنيد كه كنوانسيونهاي بينالمللي براي جنبشي مانند جنبش شما در مواجهه با كار كودك مفيد و كافياند*
)حكومتها آنها را اجباري ميدانند يا فقط ميگويند: بلي ما هم امضا كرديم(
جنگ عليه كار كودك نياز دارد كه در چند جبهه دنبال شود. كنوانسيونهاي بينالمللي و قوانين تنها ابزاري در دست ما هستند، آنها خطوط راهنماي جهاني براي حكومتها و جوامع ميباشند. حكومتها نياز دارند كه به طور جدي آنها را اجرا كنند و نه فقط روي كاغذ بمانند. اگر كنوانسيونها بدرستي اجرا شوند، من هيچ شكي ندارم كه ما ميتوانيم بردگي كودك را از صحنه بشريت حذف كنيم. اين امر يك اراده قوي سياسي و علاقه اجتماعي در سطح داخلي و بينالمللي ميخواهد.
آيا سازمان بينالمللي كار، وظيفه خود را بعنوان يك ركن بينالمللي كه مسووليتهايي در ارتباط با كار كودك دارد، به درستي انجام ميدهد* آنها واقعا چه كارهايي كردهاند*
سازمان بينالمللي كار توسط برنامه بينالمللي براي امحاي كار كودك برنامههايي براي امحاي كار كودك اجرا كرده كه قابل توجه است. ما با سازمان بينالمللي كار در زمينه امحاي كار كودك در سطوح مختلف همكاري كردهايم. اخيرا عطگضث فضضكفپ و سازمان بينالمللي كار، صندوق كودكان ملل متحد و بانك جهاني يك گروه ضربتي درباره كار كودك ايجاد كرده و كارگزاريهاي سازمان ملل متحد از ما در اين زمينه حمايت كردهاند. لازم است كه تحقيقات و بررسيها به ارائه آمار و پيشرفت برنامه كمك كنند.
جنبش عليه كار كودك به چه چيزي نياز دارد*
ما به اعمال هماهنگ و همهجانبه توسط تمام دست اندركاران درگير براي خاتمه موؤر كار كودك نيازمنديم.
جنبش، دو كنگره فلورانس در 2004 و دهلي در 2005 را برگزار كرد. شما گفتهايد كه آنها خود يك واقعه تاريخي بزرگ بودند. چرا*
من گفتهام و دوباره ميگويم كه كنگرههاي فلورانس و دهلي تاريخ خلق كردهاند. كودكان ؤابت كردند كه آنها رهبران امروزند. آنها جرات و روح مورد سوال قرار دادن كساني كه در قدرت هستند را دارند. آنها عقل كافي و ديد لازم براي حل بسياري از مشكلاتي كه بزرگترها فكر ميكنند، پيچيده هستند را دارا هستند. مهمتر از آن اين كه كودكان بعنوان نقطههاي اميدي هستند كه از بدترين شرايط كودكان قرباني كار و قاچاق برخاسته بودند.
پس مفيد بودند*
مهارتهاي فوقالعاده رهبري، خرد جمعي و درك آنها ارزشمند بود. اين دو كنگره به كودكان اعتقاد به توانايي خودشان براي دگرگوني را داد و دو اعلاميه نهايي كنگره توسط خود آنها نوشته شد. آنها در حال حاضر در كشورهاي خود بر روي اعلاميه با حكومتها و سازمانها با هدف ايجاد ميزاني تغيير در سياستها و اعمال آنها كار ميكنند.
از طرح جامجهاني كه هم اكنون در آن هستيم بگوييد*
امسال ما در مسابقات جامجهاني فوتبال به فيفا، صنايع كالاهاي ورزشي و ديگران به روي تعهداتشان براي بچهها، امحا كار كودك از صنايع ورزشي و هنجارهاي اخلاقي تجارت يادآوري كرديم. ما بايد اين جامجهاني را به يك بازي دوستدار كودك و بيرون راندن كار كودك از فوتبال تبديل كنيم.
آيا كاري هست كه هماكنون و همين حالا دنيا بتواند براي تقويت جنبش عليه كار كودك انجام دهد*
كار كودك و آموزش در حال حاضر در دستور كار جهاني هستند، اما داستان فراتر از اينهاست. ما در حال حاضر بيش از 200 ميليون كودك كار داريم كه دو سوم آنها در شرايط بسيار بد استثمار، بردگي، قاچاق و فحشا كار ميكنند. در حال حاضر چالشهايي جديد و فوري پيشروي ماست. اولين و مهمترين آنها حفظ شتاب موجود و فشار روي حكومتها و مجالس در همه كشورها براي اجرا سريع و صحيح اسناد سازمان بينالمللي كار براي مبارزه عليه كار كودك و به كارگيري موفقيتآميز چارچوب برنامه عمل كنفرانس داكار )آموزش براي همه( است. بخصوص فراهم كردن آموزش رايگان با كيفيت و اجباري براي همه كودكان. دوم، مشاركت با كيفيت جامعه مدني در برنامهريزي، اجرا و نظارت اين ابزارهاي بينالمللي. سوم، امحاي كار كودك در تحقق اعلاميه اهداف توسعه هزاره و در نهايت كوشش اكثريت حكومتها، سازمانهاي دولتي و غيردولتي به روي امحاي كار كودك، آموزش براي همه و امحاي فقر كه كم و بيش از هم مستقل جلو ميروند. عطگضث فضضكفپ به طور موفقيت آميزي بازيگران بينالمللي را در اين زمينه گردهم ميآورد كه همكاري خود را نهادينه كنند. اين امر بايد در سطوح عمل محلي، ملي و بينالمللي دنبال شود.
چقدر زمان براي بوجود آوردن، جهان بدون كار كودك نيازمنديم*
من اعتقاد دارم، كه همه با هم قادر خواهيم بود به مصيبت قديمي كار كودك را در كوتاه مدت پايان دهيم. چيزي كه نياز است عمل هماهنگ بخصوص در آفريقا با تعارضات ويژه خود و در آسياي جنوبي با تعداد زيادي بچه خارج از مدرسه و قرباني فقر است.
شما نامزد دريافت جايزه صلح نوبل هستيد. فكر ميكنيد بردن آن به جنبش كمك ميكند*
بلي، مشخصا اين به قبول وسيعتر مشكل از سوي مسوولان و همچنين فوريت براي بيان آن كمك ميكند.