( تایید آمار 700 هزار نفری کودکان کار در ایران )
منبع : ایرنا
اگر چه ازسوي سازمان بهداشت جهاني، كار كردن كودكان زير ۱۸سال ممنوع شدهاست، اما در بسياري از كشورها، كار كودكان رواج دارد.
بنابر آخرين سرشماري عمومي نفوس و مسكن در سال ،۱۳۷۵آمار كل جمعيت شاغل در كشور حدود ۱۴ميليون و ۵۰۰هزارنفر است كه طبق تخمين سازمان جهاني كار، در ايران حدود ۴/۱۷درصد كودكان ۱۰تا ۱۴سال به كار مشغولند.
به گفته مدير كل آسيب ديدگان اجتماعي سازمان بهزيستي، طبق آخرين آمار حدود ۷۰۰هزار كودك كار زير ۱۵سال در كشور وجود دارد كه هفت هزار نفر آنان سال گذشته ازسوي بهزيستي پذيرش و ساماندهي شدند كه از اين تعداد ۵۵ درصد را كودكان افغان تشكيل ميدهند.
عکس از اینترنت
رجب صمدي با اشاره به اينكه بررسيها نشان ميدهد ۲۰درصد كودكان كار از تحصيل محرومند، گفت: سال گذشته شش هزار كودك كار و يك هزار كودك خياباني در ۴۲مركز كودكان خياباني و شش پناهگاه كودك در كشور پذيرش و ساماندهي شدند كه اين آمار درسال ۸۳حدود ۱۴هزار كودك بود.
بهگفته وي، شمار كودكان خياباني در استانهاي مختلف متفاوت است، چنانچه استانهاي تهران، خراسان، فارس و گيلان داراي بيشترين كودكان خيابان و برخي استانها مانند كهكيلويه وبويراحمد و خراسان به جاي كودكان خياباني داراي كودكان كار و فصلي هستند.
دكترپريوش قاسمزاده روانشناس كودكان گفت:پايين بودن درآمد خانوادههايي كه در آنها كودكان ناچار به كار كردن ميشوند، اثر مخربي بر وضعيت سلامتي و بهداشتي آنان برجاي ميگذارد.
وي افزود: صرف نظر از بيماريها و ناهنجاريهاي روحي نظير پرخاشگري، اضطراب، احساس ناامني و ترس، بياعتمادي و افسردگي كه سراغ اين كودكان ميآيد، آنها از ناراحتيهاي جسمي نيز مصون نيستند.
وي كمخوني، كاهش قد و وزن دراثر سوءتغذيه، بيماريهاي دهان و دندان، بيماريهاي چشم، اختلالات گفتاري و ناراحتيهاي گوش و حلق وبيني را از جمله بيماريهاي جسمي در اين كودكان دانست كه به آنان صدمه زيادي ميزند.
بهعقيدهاين كارشناس،كودكاني كه ناچارند براي كمك بهتامين مخارج خانواده خود از سنين بسيار كم به كار دربيرون از خانه مشغول شوند ، در معرض انواع آسيبهاي اجتماعي قرار دارند.
وي بااشاره بهاينكه پايه بسياري از اعمال خلاف درتضاد با قانون واخلاق در بزرگسالي در كودكي گذاشته ميشود، گفت:به دليل آنكه خانوادههاي كودكان كار قادر به كنترل رفتارها و وضعيت فرزندان خود نيستند ويا اصولا بهدليل مشكلات متعددمالي و گاهي اخلاقي اهميتي به فرزندان خود نميدهند،اين كودكان زمينه براي تجربه انواع جرايم را دارند.
قاسم زاده افزود: شروع بزهكاري در كودكي در آينده مشكلات بيشتري براي مقابله و كنترل سرراه مسوولين ميگذارد،بنابراين ميتوان درهمان سنين كودكي بااقدام پيشگيرانه بسياري از اين آسيبهاي اجتماعي را كنترل كرد.
اين روانشناس كودك اظهارداشت:دست كم در كوتاه مدت اگر قادر نيستيم با اجراي برنامههايي از فشارهاي اقتصادي مردم و خانوادهها بكاهيم، ميتوانيم ازلحاظ اجتماعيوفرهنگي برنامههايي را تدوين كنيم كه افراد را در رويارويي با مسايل ومشكلات توانمند كند.
بهگفته اين كارشناس،در مناطق محروم از طريق مدارس وايجاد خانههاي فرهنگ ميتوان با ارايه آموزشهاي مختلف وبرنامههاي تفريحي و ورزشي به اين كودكان كمك كرد.
يك مددكاراجتماعي ومدرس دانشگاه آزاد اسلامي نيز درباره كودكان كار گفت:
با تصويب ممنوعيت بازرسي كارگاههاي زير ۱۰نفر در برنامه چهارم توسعه اين خطر وجود دارد كه كودكان كار بيش از گذشته آسيب ببينند.
محمدحسين ساجدي افزود: ممنوعيت بازرسي از كارگاههاي زير ۱۰نفر فقط كارفرمايان سودجو را دربكارگيري كودكان دركارگاههاي زيرزميني به دور از چشم بازرسان و ناظران وزارت كار مصممتر ميكند.
وي خاطرنشانساخت: به دليل نقش كمرنگ نظارت و بازرسي كارگاههايي كه كمتر از ۱۰نفر نيروي كار دارند و آگاهي كارفرما از تاريخ حضور بازرس، معمولا كودكان كار در ابن بازرسيها پنهان نگهداشته ميشوند.
اين مددكار بابيان اينكه برخي از اين كودكان به مشاغل سخت مثل آجرپزي، كارگري ساختمان، كشاورزي وغيره ميپردازند، افزود: حمايت از اين كودكان نيازمند عزم جدي است و شناسايي دقيق تعداد آنان بسيار سخت است.
وي تصريح كرد: متاسفانه در كشور آمار رسمي از كودكان شاغل در كارگاهها وجود ندارد و مسوولان وزارت كار نيز فقط به ارايه آماري از مشاغلي كه در آنها بكارگيري كودكان ممنوع است،بسندهميكنند وهيچ ضمانتي براي اجراي اين قوانين ازجمله ممنوعيت كار كودكان زير ۱۵سال دركشور وجود ندارد.
اين مددكاراجتماعي حمايت از خانوادههاي كودكان كار را نيز در حل مشكلات آنان موثر دانست و گفت: ساماندهي خانوادههاي كودك كار خياباني نقش موثري در جلوگيري از سرگرداني اين كودكان در خيابانها خواهد داشت.
وي حرفهآموزي و اشتغال اعضاي خانواده اين كودكان، سوادآموزي، حمايتهاي مالي ، كمك به پرداخت هزينههاي درماني، تحصيلي و وام اشتغال را از جمله اقداماتي دانست كه در ساماندهي كودكان كار خياباني كمك شاياني خواهد كرد.
ساجدي يادآور شد: بهتر است به جاي جمعآوري كودكان كار، آنها را حمايت كرد و نگاه انساني به آنها داشته باشيم، بايد متوجه آسيبها و مشكلات آنان باشيم، زيرا اين بچهها نميتوانند كارشان را از دست بدهند مگر اينكه مخارج زندگيشان تامين شود.
معاون اموراجتماعي سازمان بهزيستياستان قزوين نيز گفت:گرچه دولت كار را براي كودكان ممنوع كرده، اما باز هم شاهد كودكاني هستيم كه مجبورند به دلايل مختلف خانوادگي كاركنند.
فاطمه پزشكيان پيشنهاد كرد كه كودكان ونوجوانان كار زيرنظر مستقيم دولت به فعاليت بپردازند و يا دولت بهكار آنها نظارت داشته باشد.
وي افزود: در اين زمينه بهترين راه اين است كه دولت مستقيم يا غير مستقيم اقدام بهتاسيس كارگاههاي توليدي و فني نمايد و كودكاني كه مجبورند به خاطر شرايط خانواده كار كنند را با شرايط بسيار خاص مثل ساعت كاري كم، دستمزد عادلانه، بيمه آنان و خانوادههايشان، دراين كارگاهها به كار بگيرد.
پزشكيان اظهارداشت: كارفرماها و صاحبان صنايع كوچك به دلايل مختلف از جمله دستمزد كمتر و بياطلاعي كودكان از بالا رفتن حقوق و پاداشهاي ساليانه و بيمه نكردن انان بيشتر علاقهمندند كودكان و نوجوانان را بكار بگيرند.
معاون بهزيستي استان خاطرنشان كرد: ايران در سال ۷۳به صورت مشروط به پيمان حقوق كودك ملحق شد، اما باز در گوشه وكنار كشور كودكان بيگناهي را ميبينيم كه بهجاي شادي و بازي، آواره خيابانها و كارگاههاي بزرگ و كوچك ميشوند كه اين نشاندهنده ايناست كه ما درظاهر قوانين حمايت از كودكان را پذيرفتهايم ولي درعمل تلاش جدي براي پايان دادن به اين معضل اجتماعي از خود نشان ندادهايم.
پزشكيان وظيفه سازمان بهزيستي، كميته امداد و تامين اجتماعي را در اين زمينه تحت پوشش قرار دادن نيازمندان واقعي جامعه ذكر كرد و گفت: متاسفانه فعاليتهاي اين سازمانها تاكنون نتوانسته از آوارهشدن كودكان در خيابانها جلوگيري كند.
وي افزود: به نظر ميرسد اين مشكل ناشي از مقطعي بودن برنامهها، پرداختن به فعاليتها در سطح و دور ماندن از زيرساختهاي چگونگي شكلگيري بحرانهاي اجتماعي ميباشد.
اين مسوول، تعداد كودكان كار شناسايي شده در كشور را طي سال گذشته هفت هزار و ۱۲۴نفر و در استان قزوين در همين سال، ۸۹نفر ذكر كرد و گفت:
كودكان كار در استان بيشتر به كارهاي دستفروشي، واكس، پادويي، گدايي، شيشه پاك كردن، گلفروشي و ... مشغول هستند.
